הרב והגאון מווילנה למדו ביחד. [הערה בגליון:] (?)1
פעם אחת, הם שוחחו על כך שיש אחד "בער'לה" מגיד במעזריטש שהוא ידוע כלמדן והרבה יהודים נוסעים אליו. הם החליטו לנסוע אליו ולבחון אותו כדי לראות אם הוא [אכן] למדן.
כשהרב הגיע אל המגיד, המגיד בא אל הדלת בעצמו ובירך אותו לשלום, והורה לו לשבת. הרב בחן אותו על תוספות ידוע במסכת ביצה שיש בה שש קושיות ושישה תירוצים.
בדיוק אז נכנס המלאך, שהיה אז בן חמש. המגיד שאל את הרב – "מדוע אתה צריך לבחון אותי, עומד כאן ר' אברהמ'לה – תבחן אותו!" ואכן, המלאך ענה על שש הקושיות. {המגיד} [הרב] לא ידע מה לומר מרוב פליאה.
"אל תתפלא, רב" – אמר לו המגיד. "אצלנו, כשאנחנו לא יודעים משהו – באים אביי ורבא בעצמם ואומרים לנו כיצד לומר".
י.פ.
הירש לעדערמאן
חסיד בויאן
דער רב און דער ווילנער גאון האבען געלערנט צוזאמען. [בגליון:]? האבען זיי זיך צורעדט איינמאל דאס עס איז דא עפעס א "בערעלע" א מגיד אין מעזריטש – וואס ער שמ'ט ער קען לערנען – און עס פארען צו אים אסך יידען. האבען זיי באשלאסען צו אים צו פארען און אים צו פארהערענ צו ער קען לערנען.
אז דער מגיד רב איז אנגעקומען צום מגיד איז דער מגיד אליין צוגעקומען צו דער טיר און אים געביטען שלום עליכם, און געהייסען אים זעצען.
האט אים דער רב פארהערט פון דעם באוואוסטען תוספות אין ביצה וואס האט 6 קושיות און 6 תירוצים.
איז פונקט דעמולט העריין דער מלאך וואס איז געווען צו יענער צייט 5 יאר אלט. זאגט דער מגיד צום רב – וואס דארפסט מיך פארהערען – שטייט דא ר' אברהם'לע – פארהער אים!
האט תאקי דער מלאך פארענטפעט די 6 קושיות. דער {מגיד} [רב] האט זיך גאר נישט געקענט אויסרעדען[?] פון וואונדער.
וואונדערט זיך נישט – רב – זאגט אים דער מגיד – ביי אונדז אז מיר ווייסען עפעס א זאך נישט – קומט צו גען אביי און רבא אליין און זאגט אונדז אן ווי אזוי צו זאגען
י.פ)
הירש לעדערמאן
באיאנער חסיד
The Rav and the Vilner Ga’on studied together. [Marginal note:?].
They once came to discuss that there is a certain “Berele”, a preacher in Mezritsh who is reputed to be a scholar and many Jews travel to him. So they decided to travel to him and examine him to see if he was a scholar.
When the Rav arrived at the Magid’s, the Magid himself came to the door and greeted him, and told him to sit down.
The Rav examined him on the well-known Tosefot in tractate Beitzah that has six questions and six answers.
Just then the Angel, who was five years old, came in. The Magid said to the Rav: “Why do you need to examine me, here is R. Abraham – examine him!”
Indeed, the Angel answered the six questions. The {Magid} [Rav] was speechless with wonder.
“Do not wonder, Rav,” the Magid said to him. “With us, if we do not know something Abaye and Rava themselves come along and tell us how to say [i.e. understand] it.”
I.F.
Hirsh Lederman
Boyaner Hasid
הרב והגאון מווילנה למדו ביחד. [הערה בגליון:] (?)1
פעם אחת, הם שוחחו על כך שיש אחד "בער'לה" מגיד במעזריטש שהוא ידוע כלמדן והרבה יהודים נוסעים אליו. הם החליטו לנסוע אליו ולבחון אותו כדי לראות אם הוא [אכן] למדן.
כשהרב הגיע אל המגיד, המגיד בא אל הדלת בעצמו ובירך אותו לשלום, והורה לו לשבת. הרב בחן אותו על תוספות ידוע במסכת ביצה שיש בה שש קושיות ושישה תירוצים.
בדיוק אז נכנס המלאך, שהיה אז בן חמש. המגיד שאל את הרב – "מדוע אתה צריך לבחון אותי, עומד כאן ר' אברהמ'לה – תבחן אותו!" ואכן, המלאך ענה על שש הקושיות. {המגיד} [הרב] לא ידע מה לומר מרוב פליאה.
"אל תתפלא, רב" – אמר לו המגיד. "אצלנו, כשאנחנו לא יודעים משהו – באים אביי ורבא בעצמם ואומרים לנו כיצד לומר".
י.פ.
הירש לעדערמאן
חסיד בויאן
דער רב און דער ווילנער גאון האבען געלערנט צוזאמען. [בגליון:]? האבען זיי זיך צורעדט איינמאל דאס עס איז דא עפעס א "בערעלע" א מגיד אין מעזריטש – וואס ער שמ'ט ער קען לערנען – און עס פארען צו אים אסך יידען. האבען זיי באשלאסען צו אים צו פארען און אים צו פארהערענ צו ער קען לערנען.
אז דער מגיד רב איז אנגעקומען צום מגיד איז דער מגיד אליין צוגעקומען צו דער טיר און אים געביטען שלום עליכם, און געהייסען אים זעצען.
האט אים דער רב פארהערט פון דעם באוואוסטען תוספות אין ביצה וואס האט 6 קושיות און 6 תירוצים.
איז פונקט דעמולט העריין דער מלאך וואס איז געווען צו יענער צייט 5 יאר אלט. זאגט דער מגיד צום רב – וואס דארפסט מיך פארהערען – שטייט דא ר' אברהם'לע – פארהער אים!
האט תאקי דער מלאך פארענטפעט די 6 קושיות. דער {מגיד} [רב] האט זיך גאר נישט געקענט אויסרעדען[?] פון וואונדער.
וואונדערט זיך נישט – רב – זאגט אים דער מגיד – ביי אונדז אז מיר ווייסען עפעס א זאך נישט – קומט צו גען אביי און רבא אליין און זאגט אונדז אן ווי אזוי צו זאגען
י.פ)
הירש לעדערמאן
באיאנער חסיד
The Rav and the Vilner Ga’on studied together. [Marginal note:?].
They once came to discuss that there is a certain “Berele”, a preacher in Mezritsh who is reputed to be a scholar and many Jews travel to him. So they decided to travel to him and examine him to see if he was a scholar.
When the Rav arrived at the Magid’s, the Magid himself came to the door and greeted him, and told him to sit down.
The Rav examined him on the well-known Tosefot in tractate Beitzah that has six questions and six answers.
Just then the Angel, who was five years old, came in. The Magid said to the Rav: “Why do you need to examine me, here is R. Abraham – examine him!”
Indeed, the Angel answered the six questions. The {Magid} [Rav] was speechless with wonder.
“Do not wonder, Rav,” the Magid said to him. “With us, if we do not know something Abaye and Rava themselves come along and tell us how to say [i.e. understand] it.”
I.F.
Hirsh Lederman
Boyaner Hasid