פעם אחת, היה הרבי מאפטא בברדיצ'ב.
שם הייתה משפחה של גביר אחד – שהושפעה מעט מאפיקורסות. כפי טבעו של הרבי מאפטא הוא אכל הרבה, והם [=אנשי המשפחה] צחקו מהאכילה המשונה של הרבי מאפטא.
הבחין בכך הרבי מאפטא וקרא: "מאכילה מגיע כוח וגבורה. 'כח וגבורה נתן להם להיות מושלים בקרב תבל' [מתוך 'אל אדון' פיוט לברכת 'יוצר אור', שחרית של שבת]. אני רוצה להוציא את הקרביים (האמצע) של [המילה] תבל ולעשות ממנה תל."
חסידים מספרים שהמשפחה אכן נהייתה תל [=ירדה ממעמדה].
י.פ.
פנסח לנדא
דער אפטער רב איז געווען אמאל אין בארדיטשעוו.
דארט איז געווען א גבירישע פאמיליע – אביסעל אנגעשטעקט
פון {אפיקורסיס} [אפיקורסות]. אזוי ווי די טבע פון דעם אפטער רב
איז געווען אסך צו עסען האבען זי אבגעלאכט פון
דעם אפטער'ס משונה'דיק עסען.
האט עס דער אפטער רב באמערקט און האט זיך
אנגערופען: פון עסען באקומט מען אסך כח און
גבורה.
כח וגבורה נתן להם להיות מושלים בקרב
תבל. איך וויל הערויסנעמען דעם קרב (די מיט) פון דעם
תבל – וועט איך פון אייך מאכען א תל.
חסידים דער ציילען טאקי דאס פון דער פאמיליע
איז א תל געווארען.
י. פ)
פנחס לאנדוי
The Apter Rav was once in Berdychiv.
There lived an affluent family – to some extent influenced by heresy. As the Apter Rav was accustomed to partaking in large meals, they ridiculed the Apter Rav's unusual habits.
The Apter Rav noticed this and responded so: "Eating gives one strength and might.
'Strength and might [He] gave them, to be rulers amid the world' (from the poem 'E-l Adon'). I will then remove the 'midst' (the middle letter from the word) 'world' (tb"l) – and thus reduce them to a 'mound' (t"l)."
Chasidim recount that this family indeed was reduced to insignificance (a tel).
Y.F.
Pinchas Landau
פעם אחת, היה הרבי מאפטא בברדיצ'ב.
שם הייתה משפחה של גביר אחד – שהושפעה מעט מאפיקורסות. כפי טבעו של הרבי מאפטא הוא אכל הרבה, והם [=אנשי המשפחה] צחקו מהאכילה המשונה של הרבי מאפטא.
הבחין בכך הרבי מאפטא וקרא: "מאכילה מגיע כוח וגבורה. 'כח וגבורה נתן להם להיות מושלים בקרב תבל' [מתוך 'אל אדון' פיוט לברכת 'יוצר אור', שחרית של שבת]. אני רוצה להוציא את הקרביים (האמצע) של [המילה] תבל ולעשות ממנה תל."
חסידים מספרים שהמשפחה אכן נהייתה תל [=ירדה ממעמדה].
י.פ.
פנסח לנדא
דער אפטער רב איז געווען אמאל אין בארדיטשעוו.
דארט איז געווען א גבירישע פאמיליע – אביסעל אנגעשטעקט
פון {אפיקורסיס} [אפיקורסות]. אזוי ווי די טבע פון דעם אפטער רב
איז געווען אסך צו עסען האבען זי אבגעלאכט פון
דעם אפטער'ס משונה'דיק עסען.
האט עס דער אפטער רב באמערקט און האט זיך
אנגערופען: פון עסען באקומט מען אסך כח און
גבורה.
כח וגבורה נתן להם להיות מושלים בקרב
תבל. איך וויל הערויסנעמען דעם קרב (די מיט) פון דעם
תבל – וועט איך פון אייך מאכען א תל.
חסידים דער ציילען טאקי דאס פון דער פאמיליע
איז א תל געווארען.
י. פ)
פנחס לאנדוי
The Apter Rav was once in Berdychiv.
There lived an affluent family – to some extent influenced by heresy. As the Apter Rav was accustomed to partaking in large meals, they ridiculed the Apter Rav's unusual habits.
The Apter Rav noticed this and responded so: "Eating gives one strength and might.
'Strength and might [He] gave them, to be rulers amid the world' (from the poem 'E-l Adon'). I will then remove the 'midst' (the middle letter from the word) 'world' (tb"l) – and thus reduce them to a 'mound' (t"l)."
Chasidim recount that this family indeed was reduced to insignificance (a tel).
Y.F.
Pinchas Landau